Cà lá sò hay cà phê lá má là cây cà phê con ở giai đoạn 2 lá mầm, hình dạng giống lá má, được sử dụng để ươm vào bì đất nhằm tạo ra cây cà phê thực sinh.

Trong sản xuất giống cà phê hiện nay, cà lá sò đóng vai trò nền tảng vì đây là giai đoạn quyết định chất lượng bộ rễ và sức sinh trưởng sau này.

I. Cà Lá Sò Là Giai Đoạn Sinh Trưởng Nào?

Sau khi hạt cà phê nảy mầm:

1. Rễ cọc phát triển trước

2. Thân mầm vươn lên

3. Hai lá mầm mở ra đối xứng

Khi hai lá mầm bung hoàn toàn, cây được gọi là “cà lá sò”.

Đặc điểm:

• Chiều cao 3–5cm

• Rễ cọc thẳng, trắng khỏe

• Chưa xuất hiện lá thật

• Dễ tổn thương nếu xử lý sai kỹ thuật

Đây là thời điểm thích hợp để cấy vào bì ươm.

II. Cà Thực Sinh Là Gì?

Cà thực sinh là cây cà phê được phát triển từ hạt (không phải ghép). Sau khi cà lá sò được cắm vào bì và chăm sóc 45–60 ngày, cây bắt đầu:

• Ra 2–3 cặp lá thật

• Phát triển bộ rễ hoàn chỉnh

• Đạt chiều cao 20–30cm

Lúc này cây được gọi là cây cà phê thực sinh.

Cây thực sinh thường được dùng:

• Làm gốc ghép cho giống cao sản

• Trồng trực tiếp ở một số vùng phù hợp

• Làm nguồn cây giống cho vườn ươm

III. Vai Trò Của Cà Lá Sò Trong Sản Xuất Giống

Trong chuỗi sản xuất cây giống:

Hạt giống → Cà lá sò → Cà thực sinh → Cây ghép hoặc cây trồng

Nếu cà lá sò yếu, cong rễ hoặc nhiễm nấm, toàn bộ lứa giống sẽ kém chất lượng.

Vì vậy, nhiều cơ sở ươm giống coi việc chọn cà lá sò là bước quan trọng nhất.

IV. Phân Biệt Cà Lá Sò – Cà Thực Sinh – Cây Ghép

V. Kỹ Thuật Cắm Cà Lá Sò Chuẩn Tỷ Lệ Sống Cao

1. Chuẩn bị bì đất

• Đất tơi xốp

• Trộn phân hữu cơ hoai

• Thoát nước tốt

• pH 5,5 – 6,5

2. Cắm cây

• Dùng que tạo lỗ

• Đặt rễ thẳng

• Không gập rễ

• Lấp đất nhẹ nhàng

3. Che mát

• Che lưới 50–70%

• Tránh nắng trực tiếp 10 ngày đầu

4. Tưới nước

• Giữ ẩm vừa phải

• Không để úng nước

Tỷ lệ sống có thể đạt 95–98% nếu làm đúng kỹ thuật.

VI. Ưu Điểm Của Cây Cà Phê Thực Sinh

1. Bộ rễ khỏe

Rễ cọc phát triển tự nhiên, ăn sâu, chống đổ tốt.

2. Phù hợp làm gốc ghép

Đây là nền tảng của các giống cà phê cao sản.

3. Chủ động nguồn giống

Cơ sở ươm giống có thể tự sản xuất số lượng lớn.

4. Chi phí thấp hơn mua cây ghép hoàn chỉnh

VII. Sai Lầm Thường Gặp Khi Ươm Cà Lá Sò

• Cắm quá sâu

• Làm cong rễ

• Để đất quá ướt

• Không che nắng

• Vận chuyển không giữ ẩm

Những lỗi này làm tỷ lệ chết cao và cây phát triển kém.

VIII. Ai Nên Mua Cà Lá Sò?

• Vườn ươm quy mô lớn

• Cơ sở sản xuất cây ghép

• Trang trại cần chủ động cây thực sinh

• Đơn vị tái canh diện tích lớn

Nếu bạn là nông hộ nhỏ lẻ trồng trực tiếp, nên mua cây giống hoàn chỉnh thay vì cà lá sò.

IX. Xu Hướng Sử Dụng Cà Thực Sinh Trong Tái Canh

Tại Tây Nguyên, nhiều diện tích cà phê già cỗi cần tái canh.

Giải pháp:

• Sử dụng cây cà phê thực sinh làm gốc

• Ghép dòng cao sản lên trên

• Tăng sức chống chịu đất tái canh

Cách làm này giúp vườn cà phê ổn định lâu dài.

FAQ – CÂU HỎI THƯỜNG GẶP VỀ CÀ LÁ SÒ

1. Cà lá sò có trồng trực tiếp ra rẫy được không?

Không nên. Cà lá sò cần được ươm thành cây cà thực sinh trước khi trồng ngoài vườn.

2. Bao lâu thì thành cây cà phê thực sinh?

Khoảng 45–60 ngày sau khi cắm bì.

3. Cà thực sinh có dùng làm gốc ghép được không?

Có. Đây là mục đích chính của cây thực sinh.

4. Tỷ lệ sống của cà lá sò là bao nhiêu?

Nếu đúng kỹ thuật có thể đạt 95–98%.

5. Nên chọn cà lá sò như thế nào?

Chọn cây thẳng, rễ trắng khỏe, không dập nát.